ಡಿಸೆಂಬರ್-2025 100 ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ (MCQs) ಸಂಕಲನ ಪ್ರಶ್ನೆ 1: 'ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ - ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಫಾರ್ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಅಂಡ್ ಅಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ)' ಅಥವಾ VB–G RAM G ಕಾಯಿದೆ 2025 ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಇದು MGNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ 100 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯನ್ನು 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ 60:40 ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು 60 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ?         (a) ಕೇವಲ ಒಂದು (b) ಕೇವಲ ಎರಡು (c) ಮೂರೂ (d) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆಯ ತ್ರಿ-ಸ್ತರ (Three-Tier) ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಪಟ್ಟಿ-I (ಸ್ತರಗಳು) | ಪಟ್ಟಿ-II (ಜವಾಬ್ದಾರಿ) --- | --- A. ಮೊದಲ ಸ್ತರ (Tier-1) | 1. 12 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿವರೆಗಿನ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನ ಗಸ್ತು. B. ಎರಡನೇ ಸ್ತರ (Tier-2) | 2. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರ ಗಡಿ ರೇಖೆಯ (IMBL) ರಕ್ಷಣೆ. C. ಮೂರನೇ ಸ್ತರ (Tier-3) | 3. ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ (EEZ) ಗಸ್ತು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ. ಸರಿಯಾದ ಕೋಡ್ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ: (a) A-2, B-3, C-1 (b) A-1, B-2, C-3 (c) A-3, B-1, C-2 (d) A-2, B-1, C-3 ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಶಾಂತಿ (SHANTI) ಕಾಯಿದೆ 2025 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಪರಮಾಣು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ' (Nuclear Liability) ಕುರಿತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: ಇದು 2010 ರ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಹಾನಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ. ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 100 ಕೋಟಿಯಿಂದ 3,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಯೆನ್ನಾ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಮಾವೇಶಗಳ ತತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? (a) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ (b) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ (c) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ (d) 1, 2 ಮತ್ತು 3 ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, 'ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿ' (Aravalli Range) ಎಂದರೆ: (a) ಕನಿಷ್ಠ 50 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಭೂರೂಪಗಳು. (b) 500 ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಮೂಹ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ 100 ಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (Local Relief) ಹೊಂದಿರಬೇಕು. (c) ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಗುಜರಾತ್‌ವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು. (d) 1000 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರವಿರುವ ಪರ್ವತಗಳ ಸರಣಿ. ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 'ಚೆನ್ನೈ-ವ್ಲಾಡಿವೋಸ್ಟಾಕ್' ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: (a) ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ನೇರ ಭೂಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. (b) ಇದು ರಷ್ಯಾದ ದೂರದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನೇರ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. (c) ಇದು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣಾ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ವಾಯು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. (d) ಇದು ಕೇವಲ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಸುಶಾಸನ (Good Governance) ಮತ್ತು 'ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ 4.0' ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ 4.0 ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ-ನಾಗರಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಬಿಟಿ (DBT) ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇದುವರೆಗೆ 1.78 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ. ಭಾಷಿಣಿ (BHASHINI) ಉಪಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆಗಳು: (a) ಕೇವಲ ಒಂದು (b) ಕೇವಲ ಎರಡು (c) ಮೂರೂ (d) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ 'ಪಾಸಿಟಿವ್ ಇಂಡಿಜೆನೈಸೇಶನ್ ಲಿಸ್ಟ್' (PIL) ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇನು? (a) ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಕ್ತ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವುದು. (b) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆಮದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. (c) ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು. (d) ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆಯ 'MAHASAGAR' (ಮಹಾಸಾಗರ್) ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು? (a) ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ (b) ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ (c) ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು (d) ಜಕಾರ್ತಾದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 9: 'ಅರಾವಳಿ ಗ್ರೀನ್ ವಾಲ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್' (2025–2026) ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: (a) ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಜೈಪುರದವರೆಗೆ (b) ಪೋರಬಂದರ್‌ನಿಂದ ಪಾನಿಪತ್‌ವರೆಗೆ (c) ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಹರಿದ್ವಾರದವರೆಗೆ (d) ಜೈಸಲ್ಮೇರ್‌ನಿಂದ ಆಗ್ರಾದವರೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಅಟಾಮಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಬೋರ್ಡ್ (AERB) ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಾಂತಿ ಕಾಯಿದೆ 2025 ತಂದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: AERB ಈಗ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೊದಲು ನೇರವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ (DAE) ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ? (a) 1 ಮಾತ್ರ (b) 2 ಮಾತ್ರ (c) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ (d) 1 ಅಥವಾ 2 ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆ 11: GIRG ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ (2025) ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು. (b) ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ (GI) ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. (c) ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ. (d) ಹಸಿರು ಇಂಧನ ರಫ್ತು ನೀತಿ. ಪ್ರಶ್ನೆ 12: ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ (Sanchar Saathi) ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯವೇನು? (a) ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 5G ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. (b) ಕಳೆದುಹೋದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು. (c) ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ. (d) ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು. ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ಭಾರತದ 2025 ರ ಸುಶಾಸನ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ (GGI) ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? (a) ತಮಿಳುನಾಡು (b) ಗುಜರಾತ್ (c) ಕೇರಳ (d) ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಶ್ನೆ 14: ಶಾಂತಿ ಕಾಯಿದೆ 2025 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರತಿಶತ ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ (FDI) ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? (a) 26% (b) 49% (c) 74% (d) 100% ಪ್ರಶ್ನೆ 15: ಆಪರೇಷನ್ ಹಾಕ್‌ಐ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ (Operation Hawkeye Strike) ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಅರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ತಡೆ. (b) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಜಾಲದ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ. (c) ಗಡಿ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ. (d) ಅಕ್ರಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮಾರಾಟ ತಡೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 16: VB–G RAM G ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ನಡುವಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಅನುಪಾತ ಎಷ್ಟು? (a) 60:40 (b) 75:25 (c) 90:10 (d) 100:0 ಪ್ರಶ್ನೆ 17: ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ ಯಾವುದು? (a) ಗುರು ಶಿಖರ (b) ಧೂಪ್‌ಗಢ್ (c) ಕಲ್ಸುಬಾಯಿ (d) ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆ 18: ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ 'Mission Karmayogi' ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು? (a) ರೈತರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು. (b) ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. (c) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ವಿತರಣೆ. (d) ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 19: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ 'Doctrine 2025' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು? (a) ಅಡ್ಮಿರಲ್ ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ (b) ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ (c) ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ (d) ಜನರಲ್ ಉಪೇಂದ್ರ ದ್ವಿವೇದಿ ಪ್ರಶ್ನೆ 20: 'Pax Silica' (ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸಿಲಿಕಾ) ಉಪಕ್ರಮವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರ. (b) ಗಾಜಿನ ಉದ್ಯಮದ ಆಧುನೀಕರಣ. (c) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. (d) ಸಾಗರ ತಳದ ಖನಿಜ ಪರಿಶೋಧನೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 21: ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ನೌಕೆ (Hydrogen Fuel Cell Passenger Vessel) ಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ? (a) ಕೊಚ್ಚಿ (b) ವಾರಣಾಸಿ (c) ಮುಂಬೈ (d) ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಪ್ರಶ್ನೆ 22: 'DHRUVA' (ಧ್ರುವ) ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಮೀನುಗಾರರ ಸಮುದ್ರ ಸುರಕ್ಷತೆ. (b) ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. (c) ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಭದ್ರತೆ. (d) ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್. ಪ್ರಶ್ನೆ 23: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಬಳಸುವ ಪೋರ್ಟಲ್ ಯಾವುದು? (a) GeM (Government e-Marketplace) (b) SWAYAM (c) PM-KISAN (d) UDAAN ಪ್ರಶ್ನೆ 24: ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯು ಭಾರತದ  ಎಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ದೆಹಲಿ ಸೇರಿ) ಹರಡಿದೆ? (a) 2 (b) 3 (c) 4 (d) 5 ಪ್ರಶ್ನೆ 25: ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 ರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ? (a) $50 ಬಿಲಿಯನ್ (b) $75 ಬಿಲಿಯನ್ (c) $100 ಬಿಲಿಯನ್ (d) $150 ಬಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 26: ಮರುಭೂಮಿಕರಣ ತಡೆಗೆ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ? (a) ಮಳೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ. (b) ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮರಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಯಾಗಿ. (c) ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ. (d) ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ. ಪ್ರಶ್ನೆ 27: 'GlowCas9' ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ. (b) ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ (CRISPR). (c) ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ. (d) ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಪ್ರಶ್ನೆ 28: ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆಯ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ 12 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿವರೆಗಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದು? (a) ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ (b) ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಕ ಪಡೆ (c) ರಾಜ್ಯ ಸಮುದ್ರ ಪೊಲೀಸ್ (d) ಬಿಎಸ್ಎಫ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 29: 'Sanchar Saathi' ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ತಡೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ? (a) IMEI ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬದಲಾವಣೆ ಪತ್ತೆ. (b) ಫೇಶಿಯಲ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್. (c) ಲೇಸರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್. (d) ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ. ಪ್ರಶ್ನೆ 30: ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗುರಿ 2047 ಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು? (a) 50 GW (b) 75 GW (c) 100 GW (d) 200 GW ಪ್ರಶ್ನೆ 31: 'Western Tragopan' ಪಕ್ಷಿ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ? (a) ಉತ್ತರಖಂಡ (b) ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (c) ಸಿಕ್ಕಿಂ (d) ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಶ್ನೆ 32: ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆಯ 'NC3I' ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? (a) National Command Control Communications and Intelligence (b) Naval Coastal Cooperation and Intelligence (c) National Cyber and Coastal Information (d) North Coastal Command Center ಪ್ರಶ್ನೆ 33: ಅರಾವಳಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ತನ್ನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿತು? (a) ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2025 (b) ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 2025 (c) ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2025 (d) ಜನವರಿ 1, 2026 ಪ್ರಶ್ನೆ 34: VB–G RAM G ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಯ ಚಕ್ರ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳು? (a) ಪ್ರತಿದಿನ (b) ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ (c) ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ (d) ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನೆ 35: ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ 'INSTC' ಕಾರಿಡಾರ್ ಯಾವ ದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ? (a) ಚೀನಾ (b) ಇರಾನ್ (c) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (d) ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಪ್ರಶ್ನೆ 36: 'GVC Development Report 2025' ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳು (Global Value Chains). (b) ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಾಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. (c) ಹಸಿರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. (d) ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ವರದಿ. ಪ್ರಶ್ನೆ 37: ಮಹಾದ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ (Mahad Satyagraha) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ: (a) ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ (b) ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (c) ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ (d) ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಪ್ರಶ್ನೆ 38: ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಕರಾವಳಿ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? (a) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ (b) ತಮಿಳುನಾಡು (c) ಗುಜರಾತ್ (d) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆ 39: 'Right to Disconnect' ನಿಯಮವು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಮೊಬೈಲ್ ಕರೆ ಕಡಿತ. (b) ಕೆಲಸದ ನಂತರ ಕಚೇರಿ ಇಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಕರೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸದಿರುವ ಹಕ್ಕು. (c) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತ. (d) ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತ. ಪ್ರಶ್ನೆ 40: ಅರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಯಾವ ಖನಿಜಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ? (a) ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ (b) ಸೀಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರೈಡ್ (c) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು (d) ಯುರೇನಿಯಂ ಪ್ರಶ್ನೆ 41: 'MahaCrimeOS AI' ಉಪಕರಣವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ? (a) ರೈಲ್ವೆ ಅಪರಾಧ ಪತ್ತೆ. (b) ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಅಪರಾಧ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ತಡೆ. (c) ಸೈಬರ್ ಬುಲ್ಲಿಯಿಂಗ್ ತಡೆ. (d) ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಪತ್ತೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 42: ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ 'Order of St. Andrew the Apostle' ಗೌರವವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? (a) ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ (b) ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ (c) ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು (d) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 43: 'Global Summit on Traditional Medicine' ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು? (a) ನವದೆಹಲಿ (b) ಗಾಂಧಿನಗರ (c) ಮೈಸೂರು (d) ಚೆನ್ನೈ ಪ್ರಶ್ನೆ 44: 'African Penguins' ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ (IUCN) ಏನು? (a) ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Endangered) (b) ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Critically Endangered) (c) ದುರ್ಬಲ (Vulnerable) (d) ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿಯ (Least Concern) ಪ್ರಶ್ನೆ 45: 'Solaw Report 2025' ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ? (a) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (b) ಎಫ್‌ಎಒ (FAO) (c) ಯುನೆಸ್ಕೋ (d) ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 46: 'GIRG' ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? (a) Gaming Integrity and Regulation Guidelines (b) Global Investment Risk Guidelines (c) Green Industrial Revolution Goals (d) Governance Integrity and Reform Group ಪ್ರಶ್ನೆ 47: ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆಯ ಸ್ತರ-2ರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಷ್ಟು ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ? (a) 12 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ (b) 100 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ (c) 200 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ (EEZ) (d) 350 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ 48: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 'ನಾರ್ಕೋ ಟೆಸ್ಟ್' ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಿದೆ? (a) ಇದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಬೇಕು. (b) ಆರೋಪಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ. (c) ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆ. (d) ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. ಪ್ರಶ್ನೆ 49: 'Antarctic Ozone Hole' 2025 ರಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದೆ? (a) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (b) ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. (c) ಚೇತರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. (d) ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ 50: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರ (CIC) ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? (a) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ (b) ಸಂಸತ್ತು (c) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ (d) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪ್ರಶ್ನೆ 51: 'Swahid Diwas' ಅನ್ನು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? (a) ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (b) ಅಸ್ಸಾಂ (c) ಒಡಿಶಾ (d) ಮಣಿಪುರ ಪ್ರಶ್ನೆ 52: 'Red-Shanked Douc Monkeys' ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ? (a) ಭಾರತ (b) ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಮತ್ತು ಲಾವೋಸ್ (c) ಬ್ರೆಜಿಲ್ (d) ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಪ್ರಶ್ನೆ 53: 'Common Anti-Terrorism Squad Structure' ಉದ್ದೇಶವೇನು? (a) ಸೈನ್ಯದ ಬಲ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. (b) ರಾಜ್ಯ ಎಟಿಎಸ್ ನಡುವೆ ಏಕರೂಪದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ತರುವುದು. (c) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿ ರಕ್ಷಣೆ. (d) ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧ ತಡೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 54: 'K-4 Missile' ನ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು? (a) ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ. (b) ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ. (c) ಕೇವಲ ತರಬೇತಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ. (d) ವಾಯುಸೇನೆಯ ದಾಳಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ. ಪ್ರಶ್ನೆ 55: 'Bison Horn Maria' ನೃತ್ಯವು ಯಾವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ? (a) ಗೊಂಡರು (b) ಸಂತಾಲರು (c) ಭಿಲ್ರು (d) ಕೊರ್ಕುಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆ 56: 'Baikonur Cosmodrome' ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ? (a) ರಷ್ಯಾ (b) ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ (c) ಉಕ್ರೇನ್ (d) ಚೀನಾ ಪ್ರಶ್ನೆ 57: 'Whole-Body Regeneration' ಸಂಶೋಧನೆಯು ಯಾವ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? (a) ಹೈಡ್ರಾ (b) ಸಮುದ್ರ ನಕ್ಷತ್ರ (Starfish) (c) ಪ್ಲನೇರಿಯಾ (d) ಹಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ 58: 'Financial Fraud Risk Indicator' (FRI) ಅನ್ನು ಯಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ? (a) ಆರ್ ಬಿ ಐ (RBI) (b) ಸೆಬಿ (SEBI) (c) ಎನ್ ಸಿ ಆರ್ ಬಿ (NCRB) (d) ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆ 59: ಭಾರತವು ಯಾವ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ? (a) 2027 (b) 2030 (c) 2035 (d) 2045 ಪ್ರಶ್ನೆ 60: 'NMHC' (National Maritime Heritage Complex) ಅನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ? (a) ಲೋಥಲ್, ಗುಜರಾತ್ (b) ಹಂಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ (c) ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (d) ಪುರಿ, ಒಡಿಶಾ ಪ್ರಶ್ನೆ 61: 'Data Recap 2025' ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಪ್ರಮಾಣ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ? (a) ಹೈಪರ್ ಇನ್ಫ್ಲೇಷನ್ (b) ಗೋಲ್ಡಿಲಾಕ್ಸ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Goldilocks Economy) (c) ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ (d) ಸ್ಟಾಗ್ ಫ್ಲೇಷನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 62: 'Sardar Vallabhbhai Patel' ಅವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15 ರಂದು ಏನನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? (a) ಏಕತಾ ದಿವಸ (b) ಸುಶಾಸನ ದಿನ (c) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ ದಿನ (d) ರೈತ ದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ 63: 'Dhanu Yatra' ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಬ್ಬ? (a) ಒಡಿಶಾ (b) ಬಿಹಾರ (c) ಜಾರ್ಖಂಡ್ (d) ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 64: 'Rakhigarhi' ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ತಾಣ ಎಲ್ಲಿದೆ? (a) ಹರಿಯಾಣ (b) ರಾಜಸ್ಥಾನ (c) ಗುಜರಾತ್ (d) ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 65: 'Veer Bal Diwas' ಅನ್ನು ಯಾರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? (a) ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ರ ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರು. (b) ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್. (c) ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಪುತ್ರ. (d) ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್. ಪ್ರಶ್ನೆ 66: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ 'DSC A20' ಎಂದರೇನು? (a) ಡೈವಿಂಗ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ (Diving Support Craft). (b) ಸಣ್ಣ ರೇಡಾರ್. (c) ಹೊಸ ಡ್ರೋನ್. (d) ಸೈಬರ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ. ಪ್ರಶ್ನೆ 67: 'Samudra Pratap' ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹಡಗು? (a) ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಡಗು (Pollution Control Vessel). (b) ಯುದ್ಧನೌಕೆ. (c) ಸರಕು ಹಡಗು. (d) ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್. ಪ್ರಶ್ನೆ 68: 'Frequency Combs' ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ತರಲಿವೆ? (a) ನಿಖರವಾದ ಕಾಲಮಾಪನ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆ. (b) ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ. (c) ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆ. (d) ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 69: 'Chillai-Kalan' ಎಂದರೆ ಏನು? (a) ಕಾಶ್ಮೀರದ 40 ದಿನಗಳ ಕಠಿಣ ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿ. (b) ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ. (c) ಹಬ್ಬದ ಅಡುಗೆ. (d) ಹಿಮಾಲಯದ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು. ಪ್ರಶ್ನೆ 70: 'Alawite Minority' ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ? (a) ಸಿರಿಯಾ (b) ಇರಾಕ್ (c) ಯೆಮೆನ್ (d) ಲಿಬಿಯಾ ಪ್ರಶ್ನೆ 71: 'Doppler Weather Radars' ನ ಮುಖ್ಯ ಲಾಭವೇನು? (a) ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಖರ ಮುನ್ಸೂಚನೆ. (b) ಭೂಕಂಪ ಪತ್ತೆ. (c) ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಅಳೆಯುವುದು. (d) ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಪತ್ತೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 72: 'Rhino Dehorning' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು? (a) ಕೊಂಬಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಬೇಟೆ ತಡೆಯಲು. (b) ಹಾರ್ನ್ ರೋಗ ಗುಣಪಡಿಸಲು. (c) ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು. (d) ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು. ಪ್ರಶ್ನೆ 73: 'Nitrate Contamination' ನಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗ ಯಾವುದು? (a) ಬ್ಲೂ ಬೇಬಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. (b) ಮಿನಮಾಟಾ ರೋಗ. (c) ಇಟಾಯ್-ಇಟಾಯ್. (d) ಫ್ಲೋರೋಸಿಸ್. ಪ್ರಶ್ನೆ 74: 'International Big Cat Alliance' (IBCA) ಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೇರಿದ ದೇಶ ಯಾವುದು? (a) ರಷ್ಯಾ (b) ಅಮೇರಿಕಾ (c) ಚೀನಾ (d) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪ್ರಶ್ನೆ 75: 'SOLAW Report' ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ? (a) ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿ. (b) ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆ. (c) ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ. (d) ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 76: 'Ponduru Khadi' ಯಾವ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು? (a) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ (b) ಕರ್ನಾಟಕ (c) ಕೇರಳ (d) ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರಶ್ನೆ 77: 'Pax Silica' ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಯಾವ ದೇಶವು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ? (a) ಭಾರತ (b) ಜಪಾನ್ (c) ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (d) ತೈವಾನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 78: 'CoalSETU Policy' ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸುಸ್ಥಿರತೆ. (b) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರವಾನೆಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್. (c) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ. (d) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಮೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 79: 'World Inequality Report 2026' ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ? (a) ಆದಾಯದ ಅಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. (b) ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಆದಾಯವಿದೆ. (c) ಬಡತನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಾಗಿದೆ. (d) ಭಾರತ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಾನ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 80: 'Large Exposures Framework' ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (a) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. (b) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ. (c) ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ. (d) ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೂಡಿಕೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 81: ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆಯ 'MAHASAGAR' ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? (a) Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions (b) Maritime High Action for Security and Governance Across Regions (c) Multi Agency Handling for Security and Growth (d) Marine High Authority for Security and Growth ಪ್ರಶ್ನೆ 82: ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ 'Programme 2030' ನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು? (a) 2030 ರವರೆಗೆ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ. (b) ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ. (c) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಜಂಟಿ ಮಾನವ ಮಿಷನ್. (d) ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 83: ಅರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ? (a) 0.19% (b) 1% (c) 5% (d) 10% ಪ್ರಶ್ನೆ 84: 'Asola Bhatti WLS' ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ? (a) ಹರಿಯಾಣ (b) ದೆಹಲಿ (c) ರಾಜಸ್ಥಾನ (d) ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 45: 'Public Trust Doctrine' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಏನು? (a) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಶ್ವಸ್ತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. (b) ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ. (c) ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ. (d) ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು. ಪ್ರಶ್ನೆ 86: 'Precautionary Principle' ಎಂದರೆ ಏನು? (a) ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು. (b) ಹಾನಿಯ ನಂತರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು. (c) ಹಾನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು. (d) ಕೇವಲ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು. ಪ್ರಶ್ನೆ 87: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ? (a) ವಿಧಿ 21 (b) ವಿಧಿ 48A (c) ವಿಧಿ 51A(g) (d) ವಿಧಿ 14 ಪ್ರಶ್ನೆ 88: 'Viksit Bharat Rural Infrastructure Stack' ಉದ್ದೇಶವೇನು? (a) ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸುವುದು. (b) ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ. (c) ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. (d) ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ 89: 'Small Modular Reactors' (SMRs) ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು? (a) 50 ರಿಂದ 300 MW (b) 500 ರಿಂದ 1000 MW (c) 1000 MW ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (d) ಕೇವಲ 10 MW ಪ್ರಶ್ನೆ 90: 'Mission Karmayogi' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಇದೆ? (a) 1.26 ಕೋಟಿ (b) 50 ಲಕ್ಷ (c) 10 ಲಕ್ಷ (d) 5 ಕೋಟಿ ಪ್ರಶ್ನೆ 91: 'SVAMITVA' ಯೋಜನೆಯಡಿ ಯಾವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಭೂಮಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? (a) ಡ್ರೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್. (b) ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ. (c) ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಅಳತೆ. (d) ಅಳತೆಪಟ್ಟಿ. ಪ್ರಶ್ನೆ 92: 'e-Sevai Centres' ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿ? (a) ಕರ್ನಾಟಕ (b) ತಮಿಳುನಾಡು (c) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ (d) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆ 93: 'Luni' ನದಿ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ? (a) ಅರಾವಳಿ (b) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ (c) ವಿಂಧ್ಯ (d) ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನೆ 94: 'Guru Shikhar' ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? (a) ಸಿರಿೋಹಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನ (b) ಜೈಪುರ (c) ದೆಹಲಿ (d) ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 95: ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ '2+2 Dialogue' ಎಂದರೆ ಏನು? (a) ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭೇಟಿ. (b) ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆ. (c) ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಭೇಟಿ. (d) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ. ಪ್ರಶ್ನೆ 96: 'Sputnik-V' ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವ ದೇಶದ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು? (a) ರಷ್ಯಾ (b) ಯುಎಸ್ಎ (c) ಯುಕೆ (d) ಜರ್ಮನಿ ಪ್ರಶ್ನೆ 97: 'Order of St. Andrew the Apostle' ರಷ್ಯಾದ ಎಷ್ಟನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ? (a) ಒಂದನೇ (ಅತ್ಯುನ್ನತ) (b) ಎರಡನೇ (c) ಮೂರನೇ (d) ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ 98: 'Northern Sea Route' ಯಾವ ಸಾಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ? (a) ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಾಗರ (b) ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ (c) ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ (d) ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಪ್ರಶ್ನೆ 99: ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು? (a) 1.8 ರಿಂದ 3.2 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳು. (b) 500 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳು. (c) 10 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳು. (d) 100 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳು. ಪ್ರಶ್ನೆ 100: 'Viksit Bharat @ 2047' ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಯಾವ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ? (a) ಕೇವಲ ಕೃಷಿ. (b) ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. (c) ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. (d) ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ. 3. ಉತ್ತರಗಳ ಕೀಲಿ ಕೈ (Answer Key) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ: ಪ್ರ.ಸಂ. ಉತ್ತರ ಪ್ರ.ಸಂ. ಉತ್ತರ ಪ್ರ.ಸಂ. ಉತ್ತರ ಪ್ರ.ಸಂ. ಉತ್ತರ ಪ್ರ.ಸಂ. ಉತ್ತರ 1 (c) 21 (b) 41 (b) 61 (b) 81 (a) 2 (a) 22 (b) 42 (a) 62 (c) 82 (a) 3 (d) 23 (a) 43 (b) 63 (a) 83 (a) 4 (b) 24 (c) 44 (a) 64 (a) 84 (b) 5 (b) 25 (c) 45 (b) 65 (a) 85 (a) 6 (b) 26 (b) 46 (a) 66 (a) 86 (a) 7 (b) 27 (b) 47 (c) 67 (a) 87 (c) 8 (b) 28 (c) 48 (b) 68 (a) 88 (a) 9 (b) 29 (a) 49 (c) 69 (a) 89 (a) 10 (c) 30 (c) 50 (c) 70 (a) 90 (a) 11 (c) 31 (b) 51 (b) 71 (a) 91 (a) 12 (b) 32 (a) 52 (b) 72 (a) 92 (b) 13 (a) 33 (c) 53 (b) 73 (a) 93 (a) 14 (b) 34 (b) 54 (b) 74 (a) 94 (a) 15 (b) 35 (b) 55 (a) 75 (a) 95 (b) 16 (c) 36 (a) 56 (b) 76 (a) 96 (a) 17 (a) 37 (b) 57 (c) 77 (d) 97 (a) 18 (b) 38 (c) 58 (c) 78 (b) 98 (a) 19 (a) 39 (b) 59 (b) 79 (a) 99 (a) 20 (a) 40 (b) 60 (a) 80 (a) 100 (b)  

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 1 0

News : ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹು ಆಯಾಮದ ಬಡತನವು (Multidimensional Poverty) 2013-14ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 29.17 ರಷ್ಟಿದ್ದುದು 2022-23ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 11.28 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು 25 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಡತನದ ಸಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಾದರಿಯು (Welfare Model) ಒಂದು ಆಯಾಮದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಹಕ್ಕು-ಆಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ 'ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ-ಆಧಾರಿತ ಸಬಲೀಕರಣ' (Saturation-driven empowerment) ಮಾದರಿಯತ್ತ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭಗಳು ಅರ್ಹವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು. ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (Multidimensional Poverty Index) ಕುಸಿತವು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶವಲ್ಲ; ಇದು ದೇಶದ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಸಬಲೀಕರಣದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.   ಬಡತನದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು: ಅಂದು ಮತ್ತು ಇಂದು   ಸೂಚ್ಯಂಕ (Metric) 2013-14 ರ ಸ್ಥಿತಿ 2022-23 ರ ಸ್ಥಿತಿ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ದರ (Poverty Rate) 29.17% 11.28% ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ - ಸುಮಾರು 25 ಕೋಟಿ   ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ : ಈ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆಯು ಭಾರತವು ಕೇವಲ "ಅಭಾವ ನಿರ್ಮೂಲನೆ"ಯಿಂದ (Deprivation alleviation) "ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ"ಯತ್ತ (Human development) ಸಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಬಲೀಕರಣಗೊಂಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ಗುರಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಗತಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬೃಹತ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.   ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಭ್ಯತೆ (Universal Access to Basic Needs)   ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಕೇವಲ ಸೌಕರ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.   ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (Jal Jeevan Mission): ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕವು 2019 ರಲ್ಲಿ 3.23 ಕೋಟಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವೇಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮೇ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು 15.84 ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ (82% ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ತಲುಪುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 9.23 ಲಕ್ಷ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 9.66 ಲಕ್ಷ ಅಂಗನವಾಡಿಗಳು ಇಂದು ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಅಭಿಯಾನ (Swachh Bharat Abhiyan): 12.11 ಕೋಟಿ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ 100% ಆರಂಭಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳು 'ODF ಪ್ಲಸ್ ಮಾಡೆಲ್' ಹಂತಕ್ಕೆ ಏರಿವೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PM Ujjwala Yojana): 10.57 ಕೋಟಿ ಉಚಿತ LPG ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಳಾಂಗಣ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ (Housing for All): PMAY-ನಗರ (98.10 ಲಕ್ಷ) ಮತ್ತು PMAY-ಗ್ರಾಮೀಣ (3.03 ಕೋಟಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಪರ್ಕ (PMGSY): ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗ್ರಾಮ ಸಡಕ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶೇ. 99.6 ರಷ್ಟು ಅರ್ಹ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸರ್ವಋತು ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಸೌಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯಡಿ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 100% ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯು 12.5 ಗಂಟೆಗಳಿಂದ (2014) 22.6 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ (2025 ರ ವೇಳೆಗೆ) ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ.   ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ (Public Health and Food Security)   ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸಿದೆ.   ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್: 43.93 ಕೋಟಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ವಿತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 88.33 ಕೋಟಿ ABHA ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿ, 97.81 ಕೋಟಿ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ: ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಯಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು (MMR) 130 ರಿಂದ (2014-16) 88ಕ್ಕೆ (2021-23) ಇಳಿದಿದೆ. ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ (PMGKAY): 81 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ : ಶೇ. 99.8 ರಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು (Fair Price Shops) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಈ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೋರಿಕೆಗಳನ್ನು (Leakages) ತಡೆಗಟ್ಟಿದ್ದು, ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರ ತಲುಪುವಂತೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತಂದಿದೆ.   ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ (Education, Skills, and Women Empowerment)   ಭಾರತವು ಇಂದು "ಮಹಿಳೆಯರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ"ಯಿಂದ "ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ"ಯತ್ತ (Women-led development) ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.   ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ತುಲನೆ   ಸೂಚ್ಯಂಕ (Metric) 2013-14 ಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ (2024-25/2026) ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಗೈರುಹಾಜರಿ (Dropout Rate) 4.6% 0.3% ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ (SHG) ಸದಸ್ಯರು 2.37 ಕೋಟಿ 10 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳಾ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ - 80.2%   ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ: ಈ ಯೋಜನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 1,020 ಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ: 'ಲಕ್ಷ್ಪತಿ ದೀದಿ' ಯೋಜನೆಯು 3.07 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆಯ 66% ಸಾಲಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದೊರೆತಿವೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ: MGNREGA ಯೋಜನೆಯು 2014 ರಿಂದ 3,036 ಕೋಟಿ ಮಾನವ ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: SWAYAM ನಂತಹ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು (5.8 ಕೋಟಿ ದಾಖಲಾತಿ) ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇದು ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.   ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ (Digital Governance and Financial Inclusion)   ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿದೆ.   ಭಾರತ್‌ನೆಟ್: 2.19 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ತಲುಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. UPI ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: ಜನ ಧನ್ ಯೋಜನೆಯು 58.16 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕ ಮಾಸಿಕ 2,100 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇ-ಶ್ರಮ್ (eShram): 31.64 ಕೋಟಿ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಈ ವಲಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿಸಲು (Formalization) ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮಗ್ರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Integrated Tribal Development)   ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ 'ಅಂತ್ಯೋದಯ' ತತ್ವದಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.   PM-JANMAN ಮಿಷನ್: 75 ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ (PVTGs) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕಲವ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು (EMRS): ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 129 ರಿಂದ 499 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 1.54 ಲಕ್ಷ ಬುಡಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವನಧನ ವಿಕಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು: 1,146 ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತೀರ್ಮಾನ: ಭಾರತದ ಈ ದಶಕದ ಪ್ರಯಾಣವು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ 'ಅಂತ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸರ್ವೋದಯದವರೆಗೆ' (Antyodaya to Sarvodaya) ಸಾಗಿರುವ ಸಮಗ್ರ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ.   7. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (Exam Perspective: High-Yield MCQs)  

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 40 0

News : ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್ (IEP) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ 2026ರ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (GPI) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ವರದಿಯು ಸೂಚ್ಯಂಕದ 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, 163 ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ರಷ್ಯಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 127ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಸಮಾಜದ ಸುರಕ್ಷತೆ, ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರೀಕರಣದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (GPI) ಅವಲೋಕನ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ವಿಶ್ವದ ಶಾಂತಿಯುತತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ, ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಲಾಭರಹಿತ ಥಿಂಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರುವ 'ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್' (IEP) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 99.7 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 163 ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಹತ್ವ: 2026ರ ವರದಿಯು ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕದ 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾಪನ ಮಾನದಂಡಗಳು : ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು 23 ಗುಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (Domains) ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಮಟ್ಟ: ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ. ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣ: ದೇಶಗಳ ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಮಿಲಿಟರೀಕರಣದ ಪದವಿ: ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ. ಜಾಗತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ : 2026ರ ವರದಿಯು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಶಾಂತಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ದೇಶಗಳು (ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತ) ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸತತ 19ನೇ ವರ್ಷವೂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಗ್ರ ಐದು ದೇಶಗಳ ವಿವರ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ: ಶ್ರೇಯಾಂಕ ದೇಶ 1 ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ 2 ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ 3 ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ 4 ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ 5 ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 127ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶಗಳು (ತಳಮಟ್ಟದ ಶ್ರೇಯಾಂಕ) ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು ತೀವ್ರತರವಾದ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ರಷ್ಯಾ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾ: ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶ. ಇತರ ಕನಿಷ್ಠ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶಗಳು ( ಐದು): ಸುಡಾನ್, ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೋ, ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್. ತೀರ್ಮಾನ 2026ರ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಮಿಲಿಟರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪಟ್ಟಿಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಭಾರತದ 127ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ದೇಶದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 64 0

News : ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಐಎನ್ಎಸ್ ಬಾಜ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, 13,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗ್ರೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸಿವಿಲ್-ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.  ಐಎನ್ಎಸ್ ಬಾಜ್: ಐಎನ್ಎಸ್ ಬಾಜ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾಯುನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಸ್ಥಳ: ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಬೇ (Campbell Bay) ಬಳಿ ಇದೆ. ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜುಲೈ 31, 2012 ರಂದು ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ವಾಯುನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತ: ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಜಂಟಿ ಸೇವೆಗಳ 'ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ಕಮಾಂಡ್' (ANC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ವಾಯುನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ (Strategic Significance) ಐಎನ್ಎಸ್ ಬಾಜ್ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ: ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣ: ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ನಡೆಸುವ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಸಂಧಿಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಗಾ: ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ 'ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿ' (Strait of Malacca) ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದೆ. ಸಿಕ್ಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ಚಾನಲ್: ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸುಮಾತ್ರಾ ದ್ವೀಪದ ನಡುವಿನ ಸಿಕ್ಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ಈ ವಾಯುನೆಲೆಯು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ : ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ವಿವರಗಳು ರನ್ ವೇ ಉದ್ದ ಪ್ರಸ್ತುತ 3,500 ಅಡಿ (1,100 ಮೀಟರ್). ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಭಾರೀ ವಿಮಾನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರನ್ ವೇ ಅನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿ ಇದೆ. ಬಳಸುವ ವಿಮಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ 'ಡೋರ್ನಿಯರ್ ಡು 228' (Dornier Do 228) ವಿಚಕ್ಷಣ ವಿಮಾನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ 'C-130J ಸೂಪರ್ ಹರ್ಕ್ಯುಲಸ್' (C-130J Super Hercules) ಸಾರಿಗೆ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 63 0

ಜೊಜಿಲಾ ಸುರಂಗ ಜೊಜಿಲಾ ಸುರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು  1. ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪರ್ಕ: ಈ ಸುರಂಗವು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಗಂದರ್ಬಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಲಡಾಖ್‌ನ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆದ್ದಾರಿ: ಇದು ಶ್ರೀನಗರ-ಲೇಹ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ (NH-1) ಜೊಜಿ ಲಾ ಪಾಸ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಎತ್ತರ: ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 11,578 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2. ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು ರಚನೆ: ಇದು ಕುದುರೆ ಲಾಳದ ಆಕಾರದ (Horseshoe-shaped), ಏಕ-ಕೊಳವೆಯ (Single-tube) ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. ಆಯಾಮಗಳು: ಸುರಂಗವು 13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 9.5 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಮತ್ತು 7.57 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಾಖಲೆ: ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ದ್ವಿಮುಖ (Bi-directional) ಸಂಚಾರದ ಏಕ-ಕೊಳವೆ ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. 3. ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಧಾನ ಈ ಸುರಂಗದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನ್ಯೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಟನೆಲಿಂಗ್ ಮೆಥಡ್ (NATM) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶಿಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಮಯದ ಉಳಿತಾಯ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೊಜಿಲಾ ಪಾಸ್ ದಾಟಲು ಸುಮಾರು 90 ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸುರಂಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ ಕೇವಲ 15 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಂಪರ್ಕ: ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಿಮಪಾತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಲಡಾಖ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸುರಂಗವು ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ನಿರಂತರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (UPSC, SSC, Exams) ವಿಷಯ: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ ಭೂತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ (Geo-strategic Importance): ಲಡಾಖ್‌ನ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಪೂರೈಕೆಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸುರಂಗವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು: ಹಿಮಾಲಯದ ಸವಾಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ NATM ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಭಾರತದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸಹಕಾರಿ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಲಿದೆ. ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs) ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಜೊಜಿಲಾ ಸುರಂಗವು ಯಾವ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ? A) ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಗರ B) ಸೋನಾಮಾರ್ಗ್ ಮತ್ತು ದ್ರಾಸ್ C) ಲೇಹ್ ಮತ್ತು ಮನಾಲಿ D) ಶಿಮ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕುಲು ಉತ್ತರ: B) ಸೋನಾಮಾರ್ಗ್ ಮತ್ತು ದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಈ ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯಾವುದು? A) ಜಪಾನೀಸ್ ಬೋರಿಂಗ್ ಮೆಥಡ್ B) ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಕಾವೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ C) ನ್ಯೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಟನೆಲಿಂಗ್ ಮೆಥಡ್ (NATM) D) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಟ್ ಅಂಡ್ ಕವರ್ ವಿಧಾನ ಉತ್ತರ: C) ನ್ಯೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಟನೆಲಿಂಗ್ ಮೆಥಡ್ (NATM) ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಜೊಜಿಲಾ ಸುರಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆ? ಇದು 13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ದ್ವಿಮುಖ ಏಕ-ಕೊಳವೆ ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು NH-1 ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ    B) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ C) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಉತ್ತರ: D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ  

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 83 0

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ (NSSH) ಯೋಜನೆ     ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ (NSSH) ಯೋಜನೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MSME) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.      ಯೋಜನೆಯ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ   1. ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ   ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ ಯೋಜನೆಯು MSME ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.   ಪ್ರಾರಂಭ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2016. ಧ್ಯೇಯ: SC-ST ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ "ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ"ಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು. ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NSIC) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. 2. ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು   ಯೋಜನೆಯು SC-ST ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ:   ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಕೇಂದ್ರ/ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು (CPSEs) ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮಾಡುವ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ (Procurement) SC-ST ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 4% ರಷ್ಟು ಖರೀದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ಉದ್ಯಮ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ SC-ST ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು. ವಿಕ್ರೇತೃ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ (Vendor Development): ನಿರ್ದಿಷ್ಟ CPSE ಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು. ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ: SC-ST ಕಿರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ (MSEs) ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು CPSE ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು. ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುವುದು. 3. ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಂಬಲಗಳು   ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಲವಾರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:   ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣ: ಪ್ಲಾಂಟ್, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಬೆಂಬಲ. ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ: ಉದ್ಯಮ (Udyam) ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಇ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (GeM) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ನೆರವು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ (Exhibitions) ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ: ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು. 4. ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ   ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸಮಾಜದ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಗತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ: SC-ST ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. MSME ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ MSME ವಲಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.   ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (UPSC, SSC & Other Exams)   ಸುದ್ದಿಯ ಸಾರಾಂಶ: MSME ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ ಮೂಲಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಲ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.   ಪರೀಕ್ಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:   ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ (Public Procurement) SC-ST ಉದ್ಯಮಿಗಳ 4% ಪಾಲನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು. ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: NSIC (National Small Industries Corporation Ltd.). ಸಂಬಂಧಿತ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of MSME). ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ (Flagship) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.   ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)   1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ (NSSH) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ? A) ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ B) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ C) ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MSME) D) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ   2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? A) SIDBI B) NSIC (National Small Industries Corporation Ltd.) C) NABARD D) NITI Aayog   3. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ SC-ST ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾವಾರು ಖರೀದಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ? A) 2% B) 5% C) 4% D) 10%   4. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ ಯೋಜನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು? A) 2014 B) 2015 C) 2016 D) 2018   5. NSSH ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬೆಂಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸೇರಿಲ್ಲ? A) ಉದ್ಯಮ ನೋಂದಣಿ (Udyam Registration) B) ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಬೆಂಬಲ C) ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗೆ (FDI) ನೇರ ಸಬ್ಸಿಡಿ D) GeM ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ     ಉತ್ತರಗಳು:   C) ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MSME) B) NSIC (National Small Industries Corporation Ltd.) C) 4% C) 2016 C) ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗೆ (FDI) ನೇರ ಸಬ್ಸಿಡಿ (ಇದು ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ)

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 74 0

ಕಿರ್ತೈ-II ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಕಿರ್ತೈ-II ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ವತ್ತು' (Strategic Asset) ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ (IWT) ಆಯ್ದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಮಾನತ್ತಿನಲ್ಲಿಟ್ಟ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮರುಜೀವಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಶ್ತ್ವರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರದೆ, ಸಿಂಧೂ ಒಪ್ಪಂದದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ಪಶ್ಚಿಮ ನದಿಗಳ (ಚೆನಾಬ್, ಝೀಲಂ, ಸಿಂಧೂ) ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಭಾರತಕ್ಕಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸುವ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ (Catalyst) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು : ಕಿರ್ತೈ-II ಯೋಜನೆಯು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಮಾಗಮವಾಗಿದ್ದು, ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಆಧಾರಿತ (Run-of-river) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಲ್ಲದೆ, ಕಠಿಣ ಹಿಮಾಲಯದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 51.26 ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ಜಲಾನಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಕೋಷ್ಟಕ: ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿವರಗಳು ಪರಿಣಾಮ (Strategic Impact) ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 930 MW ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ (Grid Stability) ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಪೀಕಿಂಗ್ ಪವರ್' (Peaking Power) ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ 121 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗ್ರಾವಿಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಭೂಕಂಪನ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು (Geological Resilience) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸುರಂಗದ ಉದ್ದ (Headrace Tunnel) 4.29 ಕಿಮೀ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪವರ್‌ಹೌಸ್ ರಚನೆ 840 MW (ಭೂಗತ) ಮತ್ತು 90 MW (Dam Toe) ಭೂಗತ ರಚನೆಯು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ, ಡ್ಯಾಮ್ ಟೋ ಘಟಕವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Institutional Framework): ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 'ಚೆನಾಬ್ ವ್ಯಾಲಿ ಪವರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್' ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (Cooperative Federalism) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ NHPC ಶೇಕಡಾ 51 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು (JKSPD) ಶೇಕಡಾ 49 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ : ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯು ಸಿಂಧೂ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ನದಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ನದಿಯ ಉಗಮ: ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಹೌಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿಟಿ (Lahaul and Spiti) ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಂದ್ರ (Chandra) ಮತ್ತು ಭಾಗಾ (Bhaga) ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರವಾಹಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಚಂದ್ರಭಾಗಾ' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿವಿನ ಹಾದಿ: ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಟ್ರಿಮ್ಮು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಝೀಲಂ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಪನದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು (Left Bank): ನೀರು (Niru), ತಾವಿ (Tawi), ನೀರು (Neeru - ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ), ಮತ್ತು ಲಿದ್ದಾರಿ (Liddrari). ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು (Right Bank): ಅನ್ಸ್‌ (Ans), ಭೂತ್ ನಲ್ಲಾ (Bhut Nalla), ಬಿಚ್ಲೇರಿ (Bichleri), ಕಲ್ನೈ ಮರುಸುದರ್ (Kalnai Marusudar), ಮತ್ತು ಮಿಯಾರ್ ನಲ್ಲಾ (Miyar Nalla). ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಸಲಾಲ್ (Salal - Rockfill dam), ಆಲಾಲ್ (Aalal - Concrete dam), ಬಾಗ್ಲಿಹಾರ್ ಮತ್ತು ದೂಲ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಕಿರ್ತೈ-II ಈ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs for UPSC, SSC, RRB Exams) ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕಿರ್ತೈ-II ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಯಾವ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ? A) ಝೀಲಂ ನದಿ B) ರವಿ ನದಿ C) ಚೆನಾಬ್ ನದಿ D) ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಚೆನಾಬ್ ನದಿ ವಿವರಣೆ :  ಕಿರ್ತೈ-II ಯೋಜನೆಯು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಶ್ತ್ವರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ 930 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.   ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ 'ಬಲದಂಡೆಯ' (Right Bank) ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ? A) ತಾವಿ B) ಮಿಯಾರ್ ನಲ್ಲಾ C) ಲಿದ್ದಾರಿ D) ನೀರು (Niru) ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಮಿಯಾರ್ ನಲ್ಲಾ ವಿವರಣೆ : ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಿಯಾರ್ ನಲ್ಲಾ, ಅನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭೂತ್ ನಲ್ಲಾಗಳು ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿವೆ. ತಾವಿ ಮತ್ತು ಲಿದ್ದಾರಿಗಳು ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿವೆ.   ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕಿರ್ತೈ-II ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: A) ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. B) NHPC 51% ಮತ್ತು JKSPD 49% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. C) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ 50:50 ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. D) ಇದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ 100% ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) NHPC 51% ಮತ್ತು JKSPD 49% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವಿವರಣೆ : ಈ ಯೋಜನೆಯು ಚೆನಾಬ್ ವ್ಯಾಲಿ ಪವರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, NHPC ಶೇ. 51 ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ಶೇ. 49 ರಷ್ಟು ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ.   ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ ಸತ್ಯ? A) ಇದು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಮಾನಸ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. B) ಇದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಹೌಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಗಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. C) ಇದು ಜಮ್ಮುವಿನ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. D) ಇದು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಇದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಹೌಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಗಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿವರಣೆ : ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಗಾ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರವಾಹಗಳ ಸಂಗಮದ ಮೂಲಕ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಹೌಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.   ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕಿರ್ತೈ-II ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು ಯಾವ ಮಾದರಿಯದಾಗಿದೆ?  A) ಬೃಹತ್ ಜಲಾಶಯ ಆಧಾರಿತ (Storage based)  B) ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಆಧಾರಿತ (Run-of-river)  C) ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ (Tidal Power)  D) ಕೇವಲ ಸೌರ ಮತ್ತು ಜಲಶಕ್ತಿಯ ಮಿಶ್ರಣ  ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಆಧಾರಿತ (Run-of-river)  ವಿವರಣೆ : ಸಿಂಧೂ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ (IWT) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಪಶ್ಚಿಮ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ 'Run-of-river' ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕಿರ್ತೈ-II ಇದೇ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 98 0

ಭಾರತದ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳ (SEZ) : 2005 ರ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು 2025 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು (SEZ) ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. 2005 ರ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಹಬ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದ (Automatic Route) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 100% ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗೆ (FDI) ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರುವುದು ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಬಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. SEZ ಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು: ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ: ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು. ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆ: ತೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು. ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುವುದು. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಗಮನದ ಮೂಲಕ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ತರುವುದು. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು (Institutional Framework) SEZ ಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಒಂದು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಅನುಮೋದನಾ ಮಂಡಳಿ (BoA) ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಂತರ್-ಸಚಿವಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. SEZ ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯುಕ್ತರು (DC) ಪ್ರತಿ SEZ ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಇವರು ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನ, ಪರವಾನಗಿಗಳ ಸರಳೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನುಮೋದನಾ ಸಮಿತಿ ವಲಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ SEZ ಘಟಕಗಳ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುಂಕ ಮುಕ್ತ ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸರಕುಗಳ ಚಲನವಲನದ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಸೋ ವಾಟ್" ಪದರ (ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ): ಈ 'ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್' (Single-window clearance) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯವಹಾರದ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು (Ease of Doing Business) ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ನಿವ್ವಳ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ (NFE) SEZ ಘಟಕಗಳು ಉದಾರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬದಲಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಧನಾತ್ಮಕ ನಿವ್ವಳ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ (Positive NFE): ಪ್ರತಿಯೊಂದು SEZ ಘಟಕವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ NFE ಅನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (Cumulative period of five years), ಆ ಘಟಕವು ಗಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವು ಅದು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಯಿಸಿದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು. "ಸೋ ವಾಟ್" ಪದರ (ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ): NFE ಬಾಧ್ಯತೆಯು SEZ ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುವ ತಾಣಗಳಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ಇವು ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ 'ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಆರ್ಥಿಕ ಎಂಜಿನ್'ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಂಡವಾಳದ ಹೊರಹರಿವನ್ನು ತಡೆದು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಮತ್ತು ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾರಿಫ್ ಏರಿಯಾ (DTA) ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳ ಅನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ SEZ ಅನ್ನು ಭಾರತದೊಳಗೆ ಇದ್ದರೂ "ವಿದೇಶಿ ಭೂಪ್ರದೇಶ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಗಳು: DTA ದಿಂದ SEZ ಗೆ ಪೂರೈಕೆ: ದೇಶೀಯ ಸುಂಕದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ (DTA) SEZ ಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು SEZ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(m) ಅನ್ವಯ 'ರಫ್ತು' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪೂರೈಕೆಗಳು IGST ಕಾಯ್ದೆ 2017 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಶೂನ್ಯ-ದರದ' (Zero-rated) ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. SEZ ನಿಂದ DTA ಗೆ ಪೂರೈಕೆ: SEZ ನಿಂದ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು SEZ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 30 ರ ಅನ್ವಯ 'ಆಮದು' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಂಕ ಮುಕ್ತ ಸೌಲಭ್ಯ: ಘಟಕಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಮದು ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಂಕ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಸೋ ವಾಟ್" ಪದರ (ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ): DTA ಮಾರಾಟದ ಮೇಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು SEZ ಘಟಕಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು (Capacity utilization) ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ರಫ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸರಕುಗಳು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೂ ತಲುಪಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 2025 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಲಯಗಳು ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಹೈಟೆಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್: ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಚಿಪ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಕೆ ಮತ್ತು NFE ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಲಯಗಳು: ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸನಂದ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಘಟಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಹೊಸ SEZ ಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಸೋ ವಾಟ್" ಪದರ (ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ): ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಕೇವಲ 'ಅಸೆಂಬ್ಲಿ' ಮಾಡುವ ದೇಶದಿಂದ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು 'ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುವ' ಜಾಗತಿಕ ಹಬ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ (Policy Analysis) SEZ ನೀತಿಯು ಹಲವಾರು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಬಾಬಾ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸಮಿತಿಯು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು: ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ನೀತಿಯ ಕೊರತೆ (Absence of Exit Policy): ವಿಫಲವಾದ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಬರಲು ಸರಿಯಾದ ನೀತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು 'ಆರ್ಥಿಕ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಆಸ್ತಿಗಳ' (Stranded Assets) ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಹಿಂಜರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಸವಾಲುಗಳು: ಅಸಮರ್ಪಕ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬವು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕರೂಪವಲ್ಲದ ತೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಏಕರೂಪವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬಾಬಾ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳು: ಬೃಹತ್ ಮಲ್ಟಿ-ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ SEZ: ಸಣ್ಣ ವಲಯಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಹು-ಉತ್ಪನ್ನ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು. ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯ: ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬೇಕು. ಅನುಮೋದನೆ ಸರಳೀಕರಣ: ಅನಗತ್ಯವಾದ ಎರಡು ಹಂತದ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.   ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗ (UPSC/SSC/RRB Analysis) ಸುದ್ದಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಕಸನ: ಭಾರತವು 1965 ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಾಂಡ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ರಫ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಲಯವನ್ನು (EPZ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026 ರಂತೆ): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 379 SEZ ಗಳು ಅಧಿಸೂಚಿತಗೊಂಡಿವೆ (Notified), ಅದರಲ್ಲಿ 265 SEZ ಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ (Operational). ಸುಮಾರು 64% SEZ ಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ): 2025-26 ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣವು ₹11.70 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಶೇ. 32.02 ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆ ₹7.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ.   ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs): 1)SEZ ಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಅನುಮೋದನಾ ಮಂಡಳಿಯ (BoA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ?   A) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ B) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು C) ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ D) ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. (ವಿವರಣೆ: ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು BoA ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.)   2) SEZ ಘಟಕಗಳು ಧನಾತ್ಮಕ ನಿವ್ವಳ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು (NFE) ಸಾಧಿಸಲು ನೀಡಲಾದ ಸಂಚಿತ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು? A) 3 ವರ್ಷ B) 5 ವರ್ಷ C) 7 ವರ್ಷ D) 10 ವರ್ಷ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. (ವಿವರಣೆ: SEZ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 5 ವರ್ಷಗಳ ಸಂಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ NFE ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬೇಕು.)   3) ಏಷ್ಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಫ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಲಯ (EPZ) 1965 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? A) ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ B) ಸಾಂತಾಕ್ರೂಜ್ C) ಕಾಂಡ್ಲಾ D) ಕೊಚ್ಚಿ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C. (ವಿವರಣೆ: ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಾಂಡ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ EPZ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.)   4) ಜೂನ್ 2025 ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಅನ್ವಯ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ SEZ ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ? A) ಬೆಳಗಾವಿ B) ಧಾರವಾಡ C) ಹಾಸನ D) ಮೈಸೂರು ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. (ವಿವರಣೆ: ಹೈಟೆಕ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸ SEZ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.)   5) DTA ದಿಂದ SEZ ಗೆ ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು IGST ಕಾಯ್ದೆ 2017 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? A) ಶೂನ್ಯ-ದರದ ಪೂರೈಕೆ (Zero-rated supply) B) ಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ C) ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದ ಪೂರೈಕೆ D) ಸಂಯೋಜಿತ ಪೂರೈಕೆ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A. (ವಿವರಣೆ: SEZ ಗೆ ಮಾಡುವ ಪೂರೈಕೆಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ IGST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ-ದರದ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.)

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 89 0

News : ಭಾರತವು ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಛ್ (Kachchh) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಬೃಹತ್ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯು ಈಗ ಇಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.  ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇದು "ಹಸಿರು ಇಂಧನ" (Green Energy) ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ "ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಮಗ್ರತೆ"ಯನ್ನು (Biodiversity Integrity) ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಜಾಗತಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುವುದು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ : ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕಛ್ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಬನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿವರಗಳು ಹುಲ್ಲಿನ ತಳಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವು 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕಯುತ ಹುಲ್ಲಿನ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಆಶ್ರಿತ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಒಂಟೆಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳಂತಹ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಾಕಣೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹತ್ತಿರದ 'ಛಾರಿ ದಂಡ್' (Chhari Dhand) ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ರಾಮ್‌ಸರ್ (Ramsar) ತಾಣವಾಗಿದೆ.   ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣವು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರವು ಕೇವಲ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಈ ಜೈವಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಕೇವಲ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನದ ನಾಡಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು (Socio-Cultural Impacts and Local Communities) ಬನ್ನಿ ಭೂಭಾಗವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ, ಅದು ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ (Fakirani Jat) ಅಲೆಮಾರಿ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದುದು. ಈ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯು ಜಾರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಲಿವೆ: ಜೀವನೋಪಾಯದ ನಷ್ಟ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಭೂಮಿಯ (Pastureland) ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಪಶುಪಾಲನೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿರುವ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಭೀತಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಶಾನಗಳಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಭೀತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಶುಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ, ಅದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಜ್ಞಾನ (Indigenous Knowledge) ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸಮುದಾಯಗಳ ಈ ಆತಂಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಬೃಹತ್ ಸೌರ ಯೋಜನೆಯು ತರಬಹುದಾದ ಪರಿಸರ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳು (Challenges and Concerns of the Solar Project) ಸುಮಾರು 4,500 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಲಿರುವ ಈ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳು: ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಾಶ: ಸೌರ ಫಲಕಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭೌತಿಕ ಅಪಾಯಗಳು: ಸೌರ ಫಲಕಗಳಿಂದಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು (ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪುವಿಕೆ - Disorientation) ಮತ್ತು ಅವು ಫಲಕಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭೂ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (Land Tenure issues): ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಬಂಜರು ಭೂಮಿ' (Wasteland) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಅನುಮತಿ ಸಿಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2006 (Forest Rights Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಹಕ್ಕುಗಳ (Community Forest Rights) ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ "ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಒಂದೇ ಮಾದರಿ" (One-size-fits-all) ಎನ್ನುವ ಧೋರಣೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂ-ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನದ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆ: ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ( MCQs) ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (UPSC ಮಾದರಿ): ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಛ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಛಾರಿ ದಂಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ B) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ C) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 ವಿವರಣೆ: ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಕಛ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಏಷ್ಯಾದ ಬೃಹತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹತ್ತಿರದ ಛಾರಿ ದಂಡ್ ಒಂದು ರಾಮ್‌ಸರ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.   ಪ್ರಶ್ನೆ 2 : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? A) ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ B) NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ C) ಟಾಟಾ ಪವರ್ D) ಸುಜ್ಲಾನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್  ವಿವರಣೆ: NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಸೌರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.   ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಗೆ (FRA 2006) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು (CFR) ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಯುಕ್ತ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನಲ್ಲ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? A. 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ B. 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ C. 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ D. 1, 2 ಮತ್ತು 3 ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ ವಿವರಣೆ: FRA 2006 ಕಾಯ್ದೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ (IFR) ಮತ್ತು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳು (CFR) ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.  

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 118 0

ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ-ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಒಪ್ಪಂದ News : ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ (Shangri-La Dialogue) ಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ (BrahMos) ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ (Exam Perspective): ಈ ವಿಷಯವು UPSC ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ-2 (GS-2: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು) ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ 'ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ಪಾಲಿಸಿ' (Act East Policy) ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ 'ರಕ್ಷಣಾ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ' (Defence Diplomacy) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ : ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ (Joint Venture): ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಷಿಪಣಿ ವರ್ಗ: ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಒಂದು 'ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ' (Supersonic Cruise Missile) ಆಗಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕತೆ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಧಾರಿತ (Highly advanced) ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ (Shangri-La Dialogue) : ಏಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂವಾದವು ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು: ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಆಯೋಜನೆ: ಈ ಸಂವಾದವು 2002 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (IISS) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಿಂಗಾಪುರದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಸಿಂಗಾಪುರದ 'ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ' ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾ ಭದ್ರತಾ ಶೃಂಗಸಭೆ (Asia Security Summit): ಇದನ್ನು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವೇದಿಕೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸವಾಲುಗಳು: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂ-ಭಾಗದ ವಿವಾದಗಳು (Territorial disputes) ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಕಾರ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ಸವಾಲುಗಳು: ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ (Cybersecurity) ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ. ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಗಳು, ಸಮಗ್ರ ಅಧಿವೇಶನಗಳು (Plenary sessions), ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್ ಮತ್ತು ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ : ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವೇದಿಕೆಯಾದ 'ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್' ಅನ್ನು ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಸಂವಾದದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯ ಅಂಶ ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ (Shangri-La Dialogue) ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್ (Raisina Dialogue) ಮೂಲ ಮಾದರಿ ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು (IISS format) ಆಧರಿಸಿದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭೂ-ರಾಜಕೀಯ (Geopolitics) ಮತ್ತು ಭೂ-ಆರ್ಥಿಕ (Geo-economics) ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂವಾದವಾಗಿದೆ.   ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs for Exam Practice) ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ (BrahMos) ಕ್ಷಿಪಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? ಎ) 1 ಮಾತ್ರ ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ ಸಿ) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಡಿ) 1 ಅಥವಾ 2 ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ (ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ)   ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್' ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಎ) ಲಂಡನ್, ಬ್ರಿಟನ್ ಬಿ) ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ ಸಿ) ಸಿಂಗಾಪುರ ಡಿ) ಹನೋಯಿ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಸಿ) ಸಿಂಗಾಪುರ   ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಶೃಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಡೈಲಾಗ್ (Shangri-La Dialogue) ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?  ಎ) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ  ಬಿ) ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (IISS), ಲಂಡನ್  ಸಿ) ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ  ಡಿ) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಸ್ಥೆ  ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಬಿ) ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (IISS), ಲಂಡನ್

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 87 0

ಭಾರತ-ಓಮನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (India-Oman CEPA) News: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ "ಆಯಕಟ್ಟಿನ ದ್ವಾರ" (Strategic Gateway) ಆಗಿದೆ. 2026ರ ಜೂನ್ 1 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಭಾರತ-ಓಮನ್ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA), ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಹೊಂದಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಓಮನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವುದು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮತ್ತು CEPA ಎಂದರೇನು? (Introduction and What is CEPA?) ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA) ಎನ್ನುವುದು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗಿಂತ (FTA) ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. CEPA ಮತ್ತು FTA ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು: ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA) ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA) ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರಕುಗಳ (Goods) ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ. ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಸ್ವರೂಪ ಇದು "ಗಡಿ-ಮಟ್ಟದ" (Boundary-level) ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಧಾರಣೆ. ಇದು "ಸಂಯೋಜಿತ-ಮಟ್ಟದ" (Integration-level) ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿ. ನಿಯಮಗಳು ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಮಗಳು. ಹೂಡಿಕೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ: FTA ಕೇವಲ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, CEPA ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಓಮನ್‌ನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬಂದರು ಜಾಲ (Oman’s Strategic Geography) : ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಓಮನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಹಡಗು ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ 'ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ'ಯನ್ನು (Strait of Hormuz) ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಓಮನ್‌ನ ಕರಾವಳಿಯು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ 'ಚೋಕ್ ಪಾಯಿಂಟ್' (Geopolitical Choke Point): ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುವ ಅಥವಾ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಓಮನ್‌ನ ಕರಾವಳಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಭಾರತವು ಈ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪಶ್ಚಿಮದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಬಹುದು. ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಜಾಲ: ಸಲಾಹ್ (Salalah): ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು ಮಾರ್ಗಗಳ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ದುಕ್ಮ್ (Duqm): ಇದು ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸೋಹಾರ್ (Sohar): ಭಾರತೀಯ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಗಲ್ಫ್ ಒಳನಾಡನ್ನು ತಲುಪಲು ಇದು ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. .   ಭಾರತ-ಓಮನ್ CEPA ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Key Features) ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಸಹಿಯಲ್ಲ; ಇದು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು 2024-25ರಲ್ಲಿ $10.61 ಬಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದದ್ದು, 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ $11.18 ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ: ಭಾರತದಿಂದ ಓಮನ್‌ಗೆ ರಫ್ತಾಗುವ ಸುಮಾರು 99.38% ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಈಗ ಸುಂಕಮುಕ್ತ (Duty-free) ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸೇವಾ ವಲಯ: ಓಮನ್ ತನ್ನ 127 ಸೇವಾ ಉಪ-ವಲಯಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆ ಇದಾಗಿದೆ. ವಹಿವಾಟು ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ (Lower Transaction Costs): ಓಮನ್ ಈಗ ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿ (EIC) ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಓಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಇದು ರಫ್ತುದಾರರ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವ: GCC ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ (Regional Significance) ಓಮನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇಶದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. GCC ಪ್ರವೇಶ: ಓಮನ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿಯ (GCC) ಇತರ ಐದು ದೇಶಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಭಾರತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆ: ಅಮೆರಿಕಾದ ನಂತರ ಓಮನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಸಮಗ್ರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಭಾರತದ್ದಾಗಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಸಂಪರ್ಕ: ಓಮನ್‌ನ ಬಂದರುಗಳು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ. ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನಾ ಕ್ರಮಗಳು (India’s Measures to Boost Exports) CEPA ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೂ ತಲುಪಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ: RoDTEP ಯೋಜನೆ: ರಫ್ತು ಮಾಡಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಸಿದ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನಾ ಮಿಷನ್: ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶದ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಫ್ತು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (Districts as Export Hubs): ಇದು ದೇಶದ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿ (FTP) 2023: ಈ ನೀತಿಯು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತನ್ನು 2 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Key Takeaways for Exams) ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ (Key Insights): ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಭದ್ರತೆ: ಓಮನ್ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇರುವ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಭದ್ರತಾ ಪಾಲುದಾರ. ವ್ಯಾಪಾರ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದ ಆಮದಿನಿಂದ ಆಚೆಗೆ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರಫ್ತಿನತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. Rules of Origin (ಮೂಲದ ನಿಯಮಗಳು): CEPA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ 'ಮೂಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು' ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ, ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಅಗ್ಗದ ಸರಕುಗಳು ಓಮನ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನುಸುಳದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಟಿಪ್ (Pro-Tip): UPSC/SSC ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ (Map) ಓಮನ್‌ನ ದುಕ್ಮ್ (Duqm) ಬಂದರಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.   ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs for Practice) 1. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ನಡುವಿನ CEPA ಒಪ್ಪಂದವು ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? ಅ) 1 ಜನವರಿ 2025 ಆ) 1 ಜೂನ್ 2026 ಇ) 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2024 ಈ) 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2027 ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಆ) 1 ಜೂನ್ 2026.    2. ಓಮನ್‌ನ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಬಂದರು ಭಾರತದ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ? ಅ) ಸಲಾಹ್ (Salalah) ಆ) ದುಕ್ಮ್ (Duqm) ಇ) ಸೋಹಾರ್ (Sohar) ಈ) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಈ) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ.   3. ಭಾರತದ ಯಾವ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓಮನ್ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ? ಅ) ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಆ) ರಫ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿ (EIC) ಇ) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಈ) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಆ) ರಫ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿ (EIC).    5. ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿ (FTP) 2023 ರ ಪ್ರಕಾರ, 2030 ರ ರಫ್ತು ಗುರಿ ಎಷ್ಟು?  ಅ) 1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್  ಆ) 2 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್  ಇ) 500 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್  ಈ) 5 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್  ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: ಆ) 2 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್.

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

0 84 0

News : ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು' (Right to Be Forgotten - RTBF) ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು (RTBF): ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲ (Definition and Global Origins) ಅರ್ಥ: 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು' ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯು ಹಳೆಯದಾದಾಗ, ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಆ ಮಾಹಿತಿಯ ಲಭ್ಯತೆಯು ಯಾವುದೇ 'ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು' (Legitimate Public Interest) ಪೂರೈಸದಿದ್ದಾಗ, ಅಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಕೋರುವ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲವು 2014ರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (CJEU) 'Google Spain' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯು "ಅಳಿಸಲಾಗದ ದಾಖಲೆ"ಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹೊಸ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಒಂದು "ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ"ಯಾಗಿ (Digital Life Sentence) ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಂತಹ ಶಾಶ್ವತ ಕಳಂಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೂಲ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಲುವು : ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾರಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು: ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿ: ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು' ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಒದಗಿಸಲಾದ 'ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು' ಹಾಗೂ 'ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕಿನ' ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ RTBF ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ಹಕ್ಕು ಮೊದಲು 2014ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು (CJEU) ನೀಡಿದ 'ಗೂಗಲ್ ಸ್ಪೇನ್' (Google Spain) ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಈ ತೀರ್ಪು ಹೇಳಿತ್ತು. ಮುಕ್ತ ನ್ಯಾಯ (Open Justice) ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಘನತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ: ಪಾರದರ್ಶಕತೆ vs ಗೌಪ್ಯತೆ: ಮುಕ್ತ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಲಾಪಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರರ್ಥ ಒಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹುಡುಕಲು ಸಿಗುವಂತಿರಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಂದ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡವರು (Acquitted), ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದವರು (Discharged) ಅಥವಾ ಪ್ರಕರಣಗಳು ರದ್ದಾದವರು (Quashed) ತಮ್ಮ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಹಿತಿ ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆ (Masking): ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು (Identifiers) ಮರೆಮಾಚಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಾನೂನು ತರ್ಕ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಅಬಾಧಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ (Digital Intermediaries) ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ: ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗೂಗಲ್) ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಬೇಕು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ "ಹೆಸರು ಆಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಕಾರ್ಯವನ್ನು" (Name-based search functionality) ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಈ ಡಿ-ಇಂಡೆಕ್ಸಿಂಗ್ (De-indexing) ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿರುವ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು' ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ (Absolute) ಹಕ್ಕಲ್ಲ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗಂಭೀರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು: ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರಾಧಗಳು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು, ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಸಗಿದ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳು. ಪರೀಕ್ಷಾ ತಯಾರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Key Insights for Exams) ಅಂಶ ವಿವರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿ (ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು). ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣ (ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ) ಗೂಗಲ್ ಸ್ಪೇನ್ ಪ್ರಕರಣ (2014), CJEU. ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪು. ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳು (ಮಹಿಳೆ/ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧ), ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಮ ಡಿ-ಇಂಡೆಕ್ಸಿಂಗ್, ಹೆಸರು ಆಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಸ್ಥಗಿತ. ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs) 1. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು' (Right to Be Forgotten) ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ? A) 14ನೇ ವಿಧಿ B) 19ನೇ ವಿಧಿ C) 21ನೇ ವಿಧಿ D) 25ನೇ ವಿಧಿ   2. 2014ರ 'ಗೂಗಲ್ ಸ್ಪೇನ್' ಪ್ರಕರಣವು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? A) ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ B) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (CJEU) C) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ICJ) D) ಅಮೇರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್   3. 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ' ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? A) ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದು (Absolute Right), ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. B) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. C) ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರಿಗೆ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು. D) ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೀರ್ಪನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಿಂದ ಅಳಿಸಿಹಾಕಬೇಕು.   ಉತ್ತರಗಳು: C (21ನೇ ವಿಧಿ) B (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ) C (ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು)

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

1 85 0