Language Settings
Select Website Language
Uttirn
uttirn

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-6 (NFHS-6)

7 hours ago

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-6 (NFHS-6)
 
ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-6 (NFHS-6, 2023-24) ರ ದತ್ತಾಂಶವು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಿರುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತವು 'ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು' (SDGs) ತಲುಪುವಲ್ಲಿನ ವೇಗ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಭೂತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ:
  • ಆರಂಭ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ NFHS ಸಮೀಕ್ಷೆಯು 1992-93 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
  • ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂತ: ಈಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವುದು 6ನೇ ಸುತ್ತಿನ (2023-24) ಸಮೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: NFHS-6 ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (IIPS), ಮುಂಬೈ ಇದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 715 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ದತ್ತಾಂಶದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಬಾರಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ Computer-Assisted Personal Interviewing (CAPI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು 'ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ'ಕ್ಕೆ (Real-time data validation) ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಿಗೆ ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿ ಆಧಾರಿತ ರೋಗಗಳತ್ತ ಹೇಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು (Milestones in Maternal and Child Health)
ಭಾರತವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಹೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ 90.6% ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳಾಗಿರುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾತೃತ್ವದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆ (JSY) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆಯಂತಹ (PMMVY 2.0) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಅನುಷ್ಠಾನವೇ ಈ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ನೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಗಮನಿಸಿ (Policy Insight): ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ 'ಆರೈಕೆಯ ನಿರಂತರತೆ'ಯ (Continuity of Care) ಕೊರತೆ. ಒಟ್ಟು 95.9% ರಷ್ಟು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ (ANC) ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಯಂದಿರು ಕನಿಷ್ಠ 4 ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
NFHS-5 ಮತ್ತು NFHS-6 ರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳ ಹೋಲಿಕೆ:
ಸೂಚಕಗಳು (Indicators)
NFHS-5 (2019-21)
NFHS-6 (2023-24)
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳು (Institutional Deliveries)
88.6%
90.6%
ಕುಟುಂಬದ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Health Insurance)
41.0%
60.2%
ಪೂರ್ಣ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ನೀಡಿಕೆ (12-23 ತಿಂಗಳು)
83.8%
87.1%
ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ANC ನೋಂದಣಿ
70.0%
76.2%
ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ಹೆರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆ
89.4%
91.3%
180+ ದಿನಗಳ IFA ಮಾತ್ರೆಗಳ ಸೇವನೆ
26.0%
37.8%
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ (PM-JAY) ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 41.0% ರಿಂದ 60.2% ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ವಿರೋಧಾಭಾಸ: ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೊಜ್ಜು (The Nutritional Paradox)
ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಕಾಯಿಲೆಗಳ ದ್ವಂದ್ವ ಹೊರೆ'ಯನ್ನು (Dual Burden of Disease) ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ (Over-nutrition) ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
"So What?" ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು (Stunting) 29.3% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಆದರೆ, ಈ ಇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪ್ರತಿ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಗು ಇನ್ನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಳವಳಕಾರಿ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಬೊಜ್ಜಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 42.8% ರಷ್ಟಿರುವುದು ಭಾರತವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ 'ಸಂಕ್ರಮಣದ ವಿರೋಧಾಭಾಸ'ವನ್ನು (Epidemiological contradiction) ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಬಿಂದುಗಳು:
  • ಆಹಾರದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆ: ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
  • ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳು (NCDs) ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದ ಹೊರೆ"ಯನ್ನು (Public health expenditure burden) ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿವೆ.
  • ಜೀವನಶೈಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ: ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯು ಬೊಜ್ಜನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
4. ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು: ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಅನಿಮಿಯಾ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ (Emerging Challenges)
NFHS-6 ರ ದತ್ತಾಂಶವು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಲಯದ 'ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ' (Commercialization) ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
  1. ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ ಸ್ಪೈಕ್: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ ಹೆರಿಗೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು 27.2% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಇದು WHO ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ 10-15% ರ ಸುಸೂತ್ರ ಮಿತಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು 54.1% ರಷ್ಟಿರುವುದು ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ದೇಶದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  2. ಅನಿಮಿಯಾ ದತ್ತಾಂಶದ ವಿವಾದ: NFHS-6 ರಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿ ಆಧಾರಿತ 'ಅನಿಮಿಯಾ ಬಯೋಮಾರ್ಕರ್' ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು "ಅನಿಮಿಯಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ" ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು (Longitudinal tracking) ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಈ ದತ್ತಾಂಶದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯು ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿದೆ.
  3. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ NCD ಗಳು: ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹದಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳು ಬೊಜ್ಜಿನೊಂದಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರ (Examination Hub: UPSC, KPSC ವಿಶೇಷ)
SDG ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: NFHS-6 ದತ್ತಾಂಶವು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆ (64.3%) ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ (89.0%) ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು, ಮಾತೃತ್ವ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಖಾತೆಗೆ (DBT) ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
  1. NFHS-6 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಯಾವ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ ಹೆರಿಗೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ WHO ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ 10-15% ಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ?
    • ಅ) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು (16.9%)
    • ಆ) ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು (54.1%)
    • ಇ) ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
    • ಈ) ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆರಿಗೆಗಳು
    • ಉತ್ತರ: ಆ) ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು (54.1%).
  2. NFHS-6 ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ 'CAPI' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು?
    • ಅ) Centralized Area Population Indicators
    • ಆ) Computer-Assisted Personal Interviewing
    • ಇ) Child And Prenatal Infrastructure
    • ಈ) Clinical Analytical Personal Investigation
    • ಉತ್ತರ: ಆ) Computer-Assisted Personal Interviewing.
  3. ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಒಟ್ಟು ಫಲವತ್ತತೆ ದರ' (TFR) ಎಷ್ಟಿದೆ?
    • ಅ) 2.1
    • ಆ) 2.0
    • ಇ) 1.8
    • ಈ) 2.2
    • ಉತ್ತರ: ಆ) 2.0. (ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದಲೀ ಮಟ್ಟವಾದ 2.1 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ).
  4. NFHS-6 ರ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳ ಲಸಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಯಾವುದು?
    • ಅ) Co-WIN
    • ಆ) U-WIN
    • ಇ) Poshan Tracker
    • ಈ) E-Sanjeevani
    • ಉತ್ತರ: ಆ) U-WIN.
  5. NFHS-6 ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಬಯೋಮಾರ್ಕರ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ?
    • ಅ) ರಕ್ತದ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ರಮಾಣ
    • ಆ) ರಕ್ತದೊತ್ತಡ
    • ಇ) ಅನಿಮಿಯಾ (Anaemia)
    • ಈ) ಎಚ್‌ಐವಿ (HIV)
    • ಉತ್ತರ: ಇ) ಅನಿಮಿಯಾ.
ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನ (Way Forward and Conclusion)
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ 'ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆ'ಯಿಂದ (Survival) 'ಸಮಗ್ರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ'ದತ್ತ (Wellness) ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕಿದೆ.
ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಶಿಫಾರಸುಗಳು:
  • ನರ್ಸ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಷನರ್ ಮಿಡ್‌ವೈಫ್ (NPM) ಕೇಡರ್ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅನಗತ್ಯ ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮಿಡ್‌ವೈಫ್ ಕೇಡರ್ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು.
  • ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು (Fiscal Deterrents): ಬೊಜ್ಜನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು FSSAI ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ 'ಫ್ರಂಟ್-ಆಫ್-ಪ್ಯಾಕ್ ಲೇಬಲಿಂಗ್' (FOPL) ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.
  • ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಯೋಜನೆ (Micro-Planning): U-WIN ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಲಸಿಕೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ 12% ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬೇಕು.
  • ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ (HWC) ಆಧುನೀಕರಣ: ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ NCD ಗಳನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.
ಅಂತಿಮ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ: NFHS-6 ರ ವರದಿಯು ಭಾರತವು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ನಾವು ತಾಯಿ-ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಈಗ ಜೀವನಶೈಲಿ ಆಧಾರಿತ ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕಿದೆ. ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ "ಜೀವನಮಟ್ಟದ ಗುಣಮಟ್ಟ"ವನ್ನು (Quality of Life) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ